Oiasso: Irungo iragan erromatarra
Hondarribia eta Irun
Oiasso Museoa erreferente nagusia da Irungo historia erromatarra eta Hispaniaren iparraldeko portu-hiri gisa izan zuen lekua ezagutzeko. 2006an inauguratu zen, eta aztarna arkeologiko garrantzitsuak ditu, Hispania erromatarraren iparraldeko merkataritza- eta komunikazio-gune gisa Oiassok zuen garrantzia ulertzeko.
Gaikako hiru alorretan (Inpaktua, Portua eta Oiasso) antolatzen da ibilbidea. Erromatarren garaiko eguneroko bizimodua erakusten dute, hasi tokiko biztanleek Erromarekin izandako lehen harremanetatik eta portuarekin lotutako jarduera ekonomiko eta hiri erromatar baten eguneroko alderdietaraino. Bere bildumen artean azpimarratzekoak dira material organiko apartak, esate baterako, testuinguru arkeologikoetan batere ohikoak ez diren larruzko eta egurrezko objektuak.
Ibilaldia Oiassoko antzinako terma publikoekin osatzen da. Hipokaustoaren (berokuntza-sistema erromatarraren) eta frigidariumaren jatorrizko zoladurak dituzten jatorrizko gelak ikus daitezke, eta baita haien funtzionamendua eta itxura ulertzen laguntzen duten birsorkuntza birtualak ere.
Oiasso Museoak, halaber, funtsezko guneak ezagutzeko aukera ematen du, adibidez, nekropolia, Xantalen, eta Irugurutzetako meategiak, arkeologia eta lurraldea lotzen dituen esperientzia osatuz.
Gaur egungo Irunen azpian, penintsularen iparraldeko merkataritzan eta bizimoduan garrantzi handia izan zuen hiri erromatar baten aztarnek nola irauten duten jakiteko ezinbesteko ibilbidea da.